Pijn hoort bij het leven. Verlies, angst, verdriet, teleurstelling… vroeg of laat maken we allemaal dingen mee die pijn doen.
Wat ik steeds vaker tegenkom in mijn praktijk, is het idee dat het moderne leven vooral comfortabel, leuk en gemakkelijk zou moeten zijn. Ziekte, verlies en de dood stoppen we het liefst zo ver mogelijk weg. We willen er liever niet mee geconfronteerd worden.
Want het doet pijn.
Kunnen we die pijn minder goed verdragen dan vroeger? Ik weet het niet. Misschien zijn we, doordat zoveel in ons leven goed geregeld en vanzelfsprekend is geworden, minder gewend geraakt aan ongemak, verdriet en verlies.
Neem de dood. Nog niet eens zo heel lang geleden was die veel zichtbaarder aanwezig in het dagelijks leven. Mensen overleden vaker jong, kindersterfte kwam veel vaker voor en ernstig zieke mensen werden vaker thuis verzorgd. Tegenwoordig vinden we iemand van 70 die overlijdt soms nog ‘te jong’.
Gelukkig maar dat we langer en gezonder leven. Maar misschien heeft die vooruitgang ook een keerzijde: we worden minder vaak geconfronteerd met verlies en hebben daardoor ook minder gelegenheid om te leren hoe we met pijn en verdriet kunnen omgaan.
En mensen zijn verbazingwekkend goed in het vermijden van pijn.
We kunnen verdriet wegdrukken. Doorgaan. Niet voelen. Situaties vermijden die ons herinneren aan wat er is gebeurd. Soms doen we dat heel bewust, maar vaak zonder dat we het zelf doorhebben.
Dat kan lang goed gaan.
Totdat de ruimte waarin je kunt leven steeds kleiner wordt. Omdat je niet alleen de pijn vermijdt, maar ook alles wat met die pijn verbonden is.
En misschien zit daar wel de paradox:
Wie probeert de pijn van het leven niet te voelen, loopt het risico ook steeds minder van het leven zelf te voelen.
Pijn toelaten betekent niet dat je erin moet blijven hangen. Het betekent dat je durft te erkennen: dit doet pijn, dit raakt mij, dit hoort blijkbaar ook bij mijn leven.
Niet alles hoeft opgelost te worden. Sommige dingen moeten eerst gevoeld worden.
Weten wat ik voor jou kan betekenen bij rouw en verlies? Check dan hier.
